Okur- sanız & Yazar- sanız | Bohem Mekan; Kitap - Okunması Gereken İlk On Öykü Kitabı...

Sait Faik/ Alemdağda var bir yılan (YKY)

Sait Faik'in sağlığında yayımlanan son ve üstünde en çok durulan kitabı. Bu kitaptan sonra öyküyle ilgili yerleşik yargılar bütünüyle yıkıldı. Sait Faik'in ne denli büyük bir yaratıcı olduğu bütün yönleriyle anlaşıldı. Bu kitaptan sonra öykücülüğümüzün önüne yepyeni bir kanal açıldı. Öykünün biçim arayışlarının ucu artık açıktı.

Ferit Edgü/ Doğu Öyküleri (YKY)

Ferit Edgü'nün Kimse ve O'dan sonra Doğu serüvenini taşıdığı öyküleri, öykücülüğünün de ikinci döneminin doruk noktalarını oluşturur. Gene iletişimsizlik karabasanı, dil sorunu, karşılıklı anlaşamama. Özellikle "Mirza" ve "İbrahamın Oğlı İbramın Öyküsü" edebiyatımızın en güzel öyküleri arasındadır.

Vüs'at O. Bener/ Dost- Yaşamasız (YKY)

Vüs'at O. Bener'in ilk dönem öykülerini topladığı iki kitabı bir süredir tek kitap olarak yayımlanıyor. Ele aldığı durumları, ilişkileri, kiilikleri olduğu gibi bırakmayan, soyutlanmalarla başka tür bir gerçekliğe ve kuşkusuz yazınsal bir düzeye çıkaran tutumu, öykülerinin en başarılı yanını gösterir. Bu iki kitaptaki öykü dili son dönem öykülerine göre çok yalındır. Yalınlığına aldanmadan, söynenin ardında ne söylemek istediğini düşünerek okumak, genç yazar için bulunmaz anlamlar, fırsatlar, biçimler koyacaktır ortaya.

Onat Kutlar/ İshak (YKY)

Öykücülüğümüzde tek kitabıyla bu ölçüde değer verilen ikici bir yazar yoktur. İshak'ı 23 yaşında yazmış Onat Kutlar. Masalsı, yer yer gerçeküstü, gizemli, bazen çocuk gözünden anlatılan bu öyküler, çok titiz bir işçiliğin ürünü. İmgeli, şiirsel ve yalın dili unutulmazlaştı.

Füruzan/ Parasız Yatılı (YKY)

Parsız Yatılı otuz yedi yıl önce yazılmış. Oysa sanki bugün yazılmış gibi duruyor. Yazarın hüneri mi, gelecekte de yaşayacak yazarın sırrı nerede bulunur mu, bir yargıda bulunacaksak, Parasız yatılı'yı öykücülüğümüzün başyapıtları arasında gösterebiliriz. Üstelik art arda gelen öteki iki kitabı, Kuşatma (1972) ve Benim Sinemalarım (1973) ile birlikte okunduğunda, parasız yatılı'nın değeri daha artar. Çünkü bu ilk kitapla kendine özgü bir öykü anlayışı edinmiş, en önemlisi, bir öykü dili kurmuştur Füruzan. Ve tümü de hacimli üç öykü kitabını art arda yayımlamıştır ki, bu düzeyde bir üretkenlikle ilk kez karşılaşmıştır. O gün bu gün, öykünün edebiyatımızdaki yerini sağlamlaştıran çelik bir çivi gibi durur Füruzan.

Orhan Kemal/ Önce Ekmek (Everest Yayınları)

Orhan Kemal'de öykü kendiliğinden gelmiş, hayatın içinden çıkanları doğallıkla aktarmış gibidir. Ama o kişileri o canlılıkta yazmak, öykü kişilerini sürekli konuştururken durumları, sorunlarıirdelemek kolay değildir. Yapaylığa düşüveririsiniz. Orhan Kemal ise bir kısa öykü ustası. Önce Ekmek yazarın geç dönem kitabı. Olgunluk dönemi ürünüdür de denebilir. Gündelik hayatta olup bitenleri nasıl yazmak gerektiği üstüne düşünülürse, önce Orhan Kemal okunabilir. Halktan, sıradan, ama çok çeşitli yaşantılardan seçilmiş çok sayıda kişi; dolaysız ve sert bir dilin nasıl öykü dili olabileceği; artık eksikliği daha çok görülen diyalogların nasıl kolay işmiş gibi yazıldığı... Önce Ekmek dersinin başlıklarından.

Oğuz Atay/ Korkuyu Beklerken (İletişim Yayınları)

Roman tarihimizde olduğu kadar öykücülümüzün de ilk sıralarında yer alır Atay. Bir anlayışın izini sürmeden, kendinden önceki ustalara da bağlanması olanaksız, tamamıyla özgün bir yaratıcılığın ürünüdür.

Barış Bıçakçı/ Belki Yine Geliriz (İletişim Yayınları)

Barşı Bıçakçı bu kitaptan anladığımız üzere sıradan şeyler yazan çok sıradışı bir yazar ve bunun için onun bundan sonra yazdıkalarının gecikmeden okunması, ödenmesi gerken bir borç gibidir. Barış Bıçakcı'nın öykü anlayışı, dili, anlatımı, öyküyü bulma ve yaratma biçimiyle bir bütün olarak çok yalındır, ama yalınkat bir düşüncenin kavrayamacağı zenginlikte anlamlarla kurulmuştur.  Gerçek hayatmış gibi görünse de Bharda Yine Geliriz'de anlatılanlar, değildir aslında. Yalnızca edebiyattır ve edebiyat öteki biçimler içinde varolurken bir de böyle dışavurur kendini derirten bu öyküler, yeni yazar adaylarının ilk uğrak noktaları arasında yer alıyor.

Cemil Kavukçu/ Bilinen Bir Sokakta Kaybolmak (Can Yayınları)

Cemil Kavukçu'nun öyküleri bilinen dünyaları anlatmaz, onalrın ötesine geçirir bizi. Belki bizim için sıradan sayılmayan, ama belli ki Cemil kavukçu için sıradan yaşanyaşantıları; gene bizim için sıradan sayılmayan, kıyıda kalmış, ama belli ki Cemil Kavukçu için sıradan öykü kişilerini anlatır. Bu kitapta "Aslangöz"den "Nolya"ya kadar öykü tarihimizin en güzel örneklerini bulabilirsiniz.

Mehmet Günsur/ İçeriye Bakan Kim (Can Yayınları)

Mehmet Günsur, tümü bir kitapta toplanan öykülerinde, acele edilmeden olgunlaştırılmış, yazarını merak ettiren öyküler yazdı. Kısa öykünün gerektirdiği bütün öğelerin yazıya geçtiği, çok az öykü yayımladı. Belki kusursuzluk arayışından. "Hırça Mapası" ve "İçeriye Bakan Kim" isimli iki ötküsü son dönem öykücülüğümüzün parlak örnekleri arasında yer alıyor.

Kaynak: Notos Öykü'nün Şubat Mart/ 2008 tarihli sayısında "Genç Yazar Adaylarına Öneriler" başlıklı okunması gereken 10 kitap ismi belirtmişti. Bu kitaplar onlar.