Okur- sanız & Yazar- sanız | Bohem Mekan; Bilge - 100 Temel Eser...

Milli Eğitim Bakanlığı’nın 100 Temel Eser listesini yayınlanmasından sonra Varlık Dergisi Ekim/ 2004 tarihli sayısında “100 Temel Eser gerçekten ‘temel’ eserler mi? başlığıyla sorgu açmış ve yazar, eleştirmen, edebiyat öğretmeni ve bazı üniversite hocalarıyla konuyu irdelemişti. Kimisi Türk Edebiyatı’nın bir profilini çizebildiğini düşündü. Bu kitapların okutulmasındaki bir amaç da Türkçeyi sevdirmek, dilin doğru kullanımını sağlamaksa, bir lise öğrencisinin Halid Ziya eserlerini değil de bir Selim İleri, bir Tomris Uyar, Rasim Özdenören, Mustafa Kutlu, Selma Fındıklı gibi yazarların eserlerini okuması gerektiğini düşünerek liste de yaşayan yazarların eserlerinin olmamasını da bir eksiklik olarak vurguladı.

Kimisi ÖSS yüzünden test çözmekle fazlasıyla meşgul, TV bağımlısı, popüler kültür alışkanlıklarına sahip Yahya Kemal’den ziyade Laila’ya gelip gidenlerle ilgili öğrencilerin bu kitapları okumasının bile mucize olduğunu belirtti. Mehmet H. Doğan ise bu tür seçme eserler listesinin hiçbir yerde işe yaramadığını ve durumu kurtarmak adına başvurulan boşuna bir çare olarak nitelendirmişti. Çünkü özgür düşünceli, dilini titizlikle kullanan, okumayı seven, edebiyata gönül vermiş gençler yetiştirmenin tek yolu, düşünme ve konuşma özgürlüğünün yasalarca güvence altına alındığı bir ülkede sağlam bir dil ve edebiyat öğretiminden geçmektedir. Hasan Bülent Kahraman ise Radikal Gazetesi’nde daha önceden belirttiği gibi okullarda Türk Edebiyatı/ Dili Klasikler veya daha geniş anlamda Temel Yapıtlar, Büyük Yapıtlar adı altında belli dersler oluştulması önerisinde bulunmuştu.

Listenin önemli eksiklikleri: Başta Tiyatro olmak üzere, şiir deneme, biyografi türünde eserlere yer verilmemesi,  Camus, Satre, Çehov, Maupasant, Kafka, Gorki, Brecth gibi önemli yazarlar yerine Beyaz Diş, Robenson Crusoe, Kelile ve Dimne gibi İlkokul öğrencisi seviyesine uygun eserlere yer verilmesi ve pek çok yazara iki eseriyle yer verilmesi yerine birer eser alınarak çeşitliliği artırma yoluna gidilmemesiydi. Bunun dışında Savunma adlı diyalog Platon’un eseri olduğu halde, Sokrates’in eseri olarak lanse edilmiş ve Cervantes’i servantes diye listeye koyan seçiçi kurul önemli hatalar yapmışlardı. “Divan Şiirinden Seçmeler” ile “Halk Şiirinden Seçmeler” lise edebiyat müfredatında yer almasına rağmen listeye göstermelik konulmuştu. Ayrıca Ahmet Hikmet Müftüoğlu, Ruşen Eşraf Günaydın, Nihat Sami Banarlı, Samiha Ayverdi, Ali Fuat Başgil, Naki Tezel, Bahattin Özkişi gibi yazarların klasik veya temel eser sayılması için anlamlı nedenler düşünüldüğünde akla gelmiyordu. Şüphesiz Cemal Süreya, Ece Ayhan, Tezer Özlü, Sevgi Soysal, Sevim Burak, Nurullah Ataç, Sabahattin Eyupoğlu, Adalet Ağaoğlu, Vüs’at O. Bener, Bilge Karasu ve daha nice isim listeye alınabilirdi.

MEB kendi sitesinde bu listeye ulaşabilirsiniz. Alternatif olarak aşağıdaki 100 Temel Eser listesi ise belirtilen bu kaynaktaki arkadaşımız tarafından hazırlanmıştır.

Cinler- Dostoyevski
Karamazof Kardeşler- Dostoyevski
Suç ve Ceza - Dostoyevski
Sidartha – Hesse
Bozkırkurdu- Hesse
Klingsor’un Son Yazı - Hesse
Minima Moralia - Adorno
Sokrates Savunuyor - Platon
Faust- Goethe
Genç Werther’in Acıları- Goethe
İlahi Komedi - Dante
Böyle Buyurdu Zerdüşt- Nietzsche
Binbirgece Masalları
Büyülü Dağ-Thomas Mann
Niteliksiz Adam-Musil
Özgürlüğün Yolları-Sartre
Bulantı-Sartre
Yabancı-Camus
Madama Bovary-Flaubert
Sefiller- Hugo
1984- Orwell
İnce Memed- Yaşar Kemal
Uluma – A.Ginsberg
Dava-Kafka
Şato-Kafka
Değişim – Kafka
Lolita – Nabokov
Ulysses - Joyce
Drakula-Bram Stoker
Silmarillion- Tolkien
Yüzüklerin Efendisi-Tolkien
Otomatik Portakal-Burgess
Çavdar Tarlasında Çocuklar-Salinger
Toza Sor-Fante
Fareler ve İnsanlar-Stainbeck
Aylak Adam-Atılgan
Tatar Çölü-Dino Buzatti
Şiirler – Ömer Hayyam
Anarşist Etik - Kropotkin
İlyada-Homeros
Odysseus - Homeros
Türlerin Kökeni - Darwin
Hamlet- Shakespeare
Macbeth - Shakespeare
Totem ve Tabu – Freud
Cinsiyet ve Psikanaliz – Freud
Arthur’un Ölümü - Sir Thomas Malory
Mesnevi – Mevlana
Oz Büyücüsü - L.F.Baum
Çıplak Şölen – Burroughs
Amerikada Alabalık Avı –Brautigan
Yolda – Kerouac
Denizin Çağırışı – Bilbaşar
Açlık – Knut Hamsun
Seçme Konuşmalar - Konfüçyus
Ağır Roman – Kaçan
İstanbul Dörtlüsü (Rock’n Roman) – Hikmet Temel Akarsu
Tutunamayanlar – Atay
Ses ve Öfke – Faulkner
Antigone- Sophokles
Karanlığı Taramak – Philip K. Dick
Alis Harikalar Diyarında – L.Caroll
Yüzyıllık Yalnızlık – Marquez
Savaş ve Barış – Tolstoy
Robinson Crusoe – Daniel Daefo
Sönmüş Hayaller- Balzac
Lady Chatterley’in Aşığı –D.H.Lawrence
Tanrı ve Devlet - Bakunin
Ailenin, Özel Mülkiyetin ve Devletin Kökeni - Engels
Oblomov - Gonçarov
Azab-ı Mukaddes – Neyzen Tevfik
Kırmızı ve Siyah – Stendhal
Juliette – Marquis de Sade
Martin Eden – Jack London
Buzul Çağının Virüsü – Bener
Malina – Bachmann
Zaman ve Varlık Üzerine – Heidegger
Don Kişot – Cervantes
Babalar ve Oğullar – Turgenyev
Frankestein – Shelley
Kayıp Zamanın İzinde - Proust
Oliver Twist - Dickens
Arzın Merkezine Seyahat – Jules Verne
2001 Uzay Macerası – Clarke
Zaman Makinası – Wells
Dune- Herbert
Tractatus- Wittgenstein
Yengeç Dönencesi- Miller
Kapital - Marx
Dövüş Kulübü - Palahniuk
İphinegeia Auliste- Euripides
Fahrenheit 451 - Bradbury
Reading Zindanı Balladı – Wilde
Muhteşem Gatsby – Fitzgerald
Cesur Yeni Dünya - Huxley
Kötülük Çiçekleri – Baudelaire
Kırmızı Ot – Boris Vian
Maldororun Şarkıları – Lautreamont
Gecenin Sonuna Yolculuk – Celine